دانشمندان در پی شناسایی وجود ماگمای مایع در اعماق ماه با وجود نبودن هیچ آتشفشان فعالی در این کره، با استفاده از پرتوهای ایکس موفق به کشف دلیل احتمالی عدم فوران این سنگهای مذاب و داغ به سطح زمین شدند.

به گزارش سرویس علمی ایسنا ، محققان دانشگاه آزاد آمستردام با همکاری دانشگاههای پاریس، ادینبورگ و تأسیسات پرتو سنکروترون اروپا با تولید نسخه‌های میکروسکوپی از سنگهای ماه که طی ماموریت‌های آپولو جمع‌آوری شده بودند، به ذوب آنها در فشار و دمای زیاد مشابه درون ماه و سنجش تراکم آنها با پرتوهای پرقدرت ایکس پرداختند.

این دانشمندان دریافتند که تراکم بسیار بالای سنگهای داغ و مایع زیر سطح ماه باعث سنگین شدن حجم آن و ناتوانی برای خروج از سطح شده ‌است.

پنجاه سال پس از ماموریت‌های آپولو، تاریخچه ساختار و زمین‌شناسی ماه هنوز بسیار رازآمیز است. بیش از ۳۰۰ نمونه سنگ از ماه به زمین منتقل شده و دانشمندان توانستند ابزار علمی زیادی را در سطح ماه نصب کنند. سال گذشته دانشمندان با استفاده از داده‌های زلزله‌های ماه موفق به طراحی نقشه‌ای از درون ماه شدند.

محققان بر این باورند که در عمیق‌ترین بخشهای جبه ماه در مرز با هسته کوچک فلزی آن، سنگهایی با درصد ذوب ۳۰ درصد وجود دارند. در زمین،‌ چنین ماگمایی به سطح زمین حرکت کرده و منجر به فوران آتشفشان می‌شود.

ننیروی محرک برای جابجایی عمودی ماگما به تفاوت تراکم بین ماگما و مواد جامد اطراف آن بستگی داشته که منجر به حرکت آرام حباب‌مانند آن به سمت بالا می‌شود. هرچه مایع ماگما سبک‌تر باشد، حرکت رو به‌ بالا با شدت بیشتری همراه خواهد بود.

دانشمندان برای کشف علت عدم حرکت روبه بالای این ماگما در ماه به شبیه‌سازی فشار و حرارت درون ماه که بیش از ۴۵ هزار بار و ۱۵۰۰ درجه است، پرداخته و با استفاده از پرتوهای ایکس قدرتمند دستگاه سنکروترون در تأسیسات پرتو سنکروترون اروپا ، تراکم ماگمای جامد و مایع را اندازه گیری کردند.

این سنجش‌ها با شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای برای محاسبه تراکم ماگما در نقاط مختلف ماه ترکیب شد. محققان دریافتند که مانند زمین، تراکم تقریبا تمام ماگمای ماه از ماده جامد اطراف آنها کمتر بوده؛ اما تفاوت آن در قطرات ریز شیشه غنی از تیتانیوم بود که ماگمای بدست آمده از آن بسیار سنگین بوده و به سمت بالا حرکت نمی‌کند.

مگمای غنی از تیتانیوم تنها با سنگ‌های جامد غنی از تیتانیوم مذاب شکل می‌گیرند که طبق تحقیقات پیشین در سطوح کم عمق‌تر وجود دارند. دانشمندان در پس علت ورود آنها به اعماق بیشتر دریافتند که احتمالا در تاریخ اولیه ماه، حرکات عمودی بزرگی صورت گرفته که طی آن سنگ‌های غنی از تیتانیوم نزدیک به سطح به اعماق این کره نفوذ کرده‌اند.

دانشمندان بر این باورند که شاید در آینده دور این ماگما سرد شده و از تراکم آن کاسته می‌شود که حرکت آن را به سطح زمین و ایجاد یک کهکشان فعال آماده خواهد ساخت؛ اما این موضوع فعلا فقط در حد فرضیه باقی مانده است.

این نتایج در مجله Nature Geoscience منتشر شده است.